Web 3.0: Semantic Web: 3. Nesil Web
Ilk nesil web 1990’dan baslayip 2000 senesine kadar surmus, daha cok statik HTML kodlari ile hazirlanmis web sitelerinin yaratildigi ve ayni zamanda Yahoo ve Altavista gibi arama motorlarinin kullanildigi donemdir. 2. Nesil Web 2000 senesinde baslayip gunumuze kadar devam etmis Google’in yukselisine taniklik ederek webdeki sosyal aglari olusturan nesildir.
Web 3.0’de ise sosyal medya baglantilari ayni sekilde dialoglari arttiracak ve arama motorlari onem siralamalarina gore bilgileri duzenleyecek akilli bir yapiya sahip olacaktir. Gunumuzde sorgu algoritmalari webdeki dokumanlari anahtar kelimeler ile tanimaktadirlar. Bir sonraki nesilde ise bu dokumanlar icindeki tum bilgiler sorguyu yapan kisinin sorusuna bire bir cevap sunabilmek uzere ayristirilacak, tanimlanacak, ve iliskilendirilecektir. Semantik sorgular gunumuzde oldugu gibi sorulan sorulara birden fazla cevaplar vermek yerine geri plandaki bilgi kumesini kullanarak ilgili soruyla bire bir ortusebilecek cevaplar verecektir.
World Wide Web’in yaraticilarindan olan Tim Berbers-Lee adindaki bilgisayar muhendisi Web 3.0 teknolojisinin “icerik, linkler ve insanlar ile bilgisayarlar arasindaki isimler gibi webdeki bilgilerin tumunu analiz edebilme yetenegine sahip olacagini” soylemistir. Semantik Web henuz ortaya cikmamistir fakat ciktiginda ticaret, burokrasi ve gunluk yasam makinelerin birbirleri ile konusmasi ile saptanarak idare edilecektir. Web 3.0 gunumuz medya zekasini daha stratejik ve uretken kullanmamiz icin zaman alan bir cok seyi duzenleyecek ve otomatize edecektir.
Open Calais Projesi su anda bunu yapabilmektedir. Web tabanli dokumanlari etiketleyerek, bilgi saglayarak, bu bilgiler icerisindeki icerik ve ic goruleri ortaya cikararak anahtar kelimelerin otesine gecmistir. Herkese mahsus olan buyuk veritabanlarindaki milyonlarca iceriksel dokumanlari birbirlerine baglayan Open Calais geleneksel nesil akilli sorgular (intellegent search) icin hazirlanmis bir temel saglamaktadir. Konulari daha hizli ve gercek zamanli anlamayi saglayacak ve haber ve medya alanlarina daha stratejik tavisyeler ve sonuclar sunacaktir.
Ayni zamanda Web 3.0 trend analizini ve gozlem sistemlerini tamamiyle degistirecektir. Web 1.0’da trend analizi ziyaretci sayilaridaki, sayfa gosterimlerindeki ve tiklamalardaki sayilara bakilarak yapilmaktaydi. Bugun Web 2.0 araclari web sitesi trafik olcumlerinin ilerisine gecerek kullanicilar arasindaki diyaloglari ve baglilik kademelerini analiz edebilmektedir. Yayinlanan herhangi bir sey hakkinda yapilan yorum sayilarina, yaziya baglanti veren diger sitelerin sayilarina ve diger sosyal baglilik olcumlerine dayanarak kisilerin ya da sirketlerin etkilerini siniflandirabilmektedirler. Web 3.0 Web 2.0’daki bu yetenegi, gercek zamanli olarak analiz ederek kisilerin, fikirlerin, konularin, sirketlerin, organizasyonlarin bagli oldugu web sitelerindeki etkilerini ve onemini siniflandirarak bir adim oteye tasiyacaktir.
Kaynaklar:
Web 3.0 and the Semantic Web, Jim Hendler, Tetherless World Constellation Rensselaer
What “Web 3.0 Will Mean To You”, A Cision Executive White Paper
5 Yorum
Hakia herhalde bunun ilk örneğidir diyebiliriz.
http://hakia.com/
Radar Network’e ait Twine da basarili bir ornektir.
Anlamsal Ağ Teknolojilerinin internet dünyasında çarpıcı gelişmelere ve dönüşümlere yol açacağı aşikar, peki bu emekleme süreci daha ne kadar devam eder dersiniz?..
Radar Network’un CEO’su Web 3.0′in bir teknoloji degil bir zaman dilimi oldugunu belirtiyor. Ayni zamanda Web 3.0′in insanlardan daha cok sistemleri etkileyecegini biliyoruz. Bence soylediginiz gibi emekle surecinin basladigina ait kanitlarimiz var. Ornegin gectigimiz bir kac yilda teknoloji yatirimlari yapmaya baslamis bir kac sirket Web dunyasinda isimlerini duyurmaya basladi ve hatta buyuk basarilara imza atti bile.
Simdiki adiyla Radar Networks, dunyadaki bilgi veritabanlarini bir araya getirerek birbirleriyle bilgileri paylasabilmesini saglayan Powerset isimli bir semantik sorgu sirketi olan Powerset Microsoft tarafindan 100 Milyon dolara satin alinmistir. Benzer teknolojileri kullanarak Ingiltere’deki Garlik sirketi insanlarin webdeki kisisel bilgileri uzerine calismakta ve talis adindaki bir diger sirket ise webdeki bir kullanicinin tum bilgilerinin ulasilabilir, tekrar sekillendirilebilir ve paylasilabilir olmasini saglayan sistemler uzerine calismaktadirlar.Daha da otesi Microsoft, IBM, Oracle gibi pazardaki buyuk oyuncular bu teknolojileri destekleyecek araclar uretmeye baslamislardir. Bu orneklerden yola cikarak bu alanda bir cok seyin “degismeye basladigini” fakat henuz kullanici tarafinda etkilerinin yavas yavas gorulmekte oldugunu soylebilirim.
Yeni web’e hazır olmak ve semantik arama sonuçlarında en üstte yer alamak için yapılabilecek birkaç şey var:
Örneğin, semantik Web arama motorları için web sitelerimizi uygun bir standarda getirmeye başlayabiliriz artık sanıyorum. Düzgün ve standarda uygun girildiğinde veya Opengraph kullanıldığında Web3.0′ın istediği anlamları katabiliyoruz. Bu şekilde tam aranılanları bulabildiği siteler, aranılanın arayanın coğrafi konumuyla uyuştuğu saptanabilen siteler arama motorlarında daha ilk sıralarda listelenebilecektir.
HTML kodunda yapılabilecekler şurada Türkçe olarak anlatılıyor, yardımcı olabilir:
Web Sitelerinin İletişim Sayfalarının Standartlaştırılması:
http://www.klavyemonitor.com/Web_Sitelerinde_Iletisim_Sayfasi_Standardi.html